کوٹکپورا شہر دے اتہاس دیاں پیڑاں تکّ دا سفر

کوٹکپورا شہر دے اتہاس دیاں پیڑاں تکّ دا سفر

    سمیں سمیں وچّ بدلدے اتہاس دا گواہ کوٹکپورا اج گھگّ وسدا ہے ۔ اس دی ککھوں جنمیں بہت سارے ہیریاں نے اس دے ناں نوں چار چن لگائے ہن ۔ پنجاب دے پرسدھ شہراں بٹھنڈہ-پھروجپر دے مدھ وچّ وسے اس نگر دا اتیت مغل کال دے آرنبھ نال جا جڑدا ہے ۔ دلی دے اباراہیملودھیب ابراہیم سلطاناں توں اکے شاسکاں دے سدے اپر آئے بابر نے جدوں راجسی ستنلن ہی بدل دتا تاں راجپتانے توں انیکاں جودھے مالوے دے اس رمنیک خطے ولّ ودھن لگ پئے ۔ اناں وچوں جیسلمیر دے بیراڑاں نے اج کوٹکپورا کہاؤندے اس علاقے دے چوطرفی وڈے وڈے حصیاں تے ملاں مر لئیاں ۔ ادوں دلی ملتان پاکپٹن دے شاہ مارگ دے دپاسی ایہہ علاقہ سی ۔ اس علاقے وچّ اک پرچلت اکھوت ہے - بھلن چیرا پاڑیا اکبر دے دربار ، اس دے نائک بھلن دا پتا سی سنگھر بیراڑ ۔ بابر دے زمانے وچّ سنگھر نے گڑی سنگھر جو اج گڑی سنگھر بن گیا وسایا ۔ جو اس خطے وچّ جاگیرو پربندھ دی ستھاپنا دا مڈھ سی ۔ بابر دے پوتے اکبر دے دربار وچّ سنگھر دے پتر بھلن نے نہ کیول رسائی ہی پائی سی سگوں بادشاہ دے صلاح کار دی حیثیت وی پا لئی سی ۔ اس علاقے دے مان دی ایہہ وی داستاں ہے کہ اکبر دا وزیر ٹوڈر ملّ اس علاقے دے پنڈ ڈھلواں دا جمپل دسیدا سی اتے اس دی شادی اسے پنڈ دے اک کھتری پریوار وچّ ہوئی سی جس پنڈ دا ناں مگروں کوٹکپورا پے گیا سی ۔ 1634 وچّ بھلن دی موت ہو گئی اسدا پتر کپورا کیول 6 سال دا بالک سی جسنوں چودھر پراپت ہوئی ۔ بالغ ہون تے کپورے نے علاقے وچّ اپنی راجدھانی تے قلعہ بنا لیا۔

            اس پنڈ وچّ چوں -ترپھوں کرتی ورگ دے لوک واہیوان ،کاریگر ،چھیبیں، جلاہے ، ترکھان ، لوہار ، مشر ،کمار ، قہار آدی لیا وسائے تے تھیڑے ہی سمیں وچّ ہی ایہہ اک نگر بن گیا ۔ ایہہ کوئی 1661 جاں 1664 ای: دا دور سی ۔ کپورے دا کوٹ دے طور تے اسریا ایہہ شہر لوک اچارن چ کوٹکپورا بن گیا ۔ اپنے دور دوران سری گورو گوبند سنگھ جی مہاراج چلدے چلدے 1705 ای: وچّ کوٹکپورے پجے ۔ اتھے اناں دی ملنی چودھری کپورے نال ہوئی جس دا وسترت برتانت تواریخ خالصہ دے پنہ 1438 تے درج ہے ۔ کپورے توں قلعہ لے کے گورو جی اتھوں ظلم ورودھ مٹھی پئی جنگ نوں مڑ بھکھاؤنا چاہندے سن ۔ پر کپورا صوبہ سرہند دے قہر توں کمبدا ، قلعہ دین توں انکاری ہویا ۔ اس دی بے دلی توں ناراض گورو جی اس نوں اوہی ڈراونے انجام دی درئسیس دے گئے جس توں اوہ بھیبھیت سی تے کہندے ہن کپورے تے اسدے قلعے نال اویں ہی واپری سی ۔ اک وارتا اس طرحاں وی ہے کہ گورو جی اس نہ-خوشگوار ملنی بعد جدوں ڈھلواں وکھے سوڈھی قول ملے تاں اناں دسیا کہ میں کپورے دیاں جڑاں پٹّ کے آیاں ہاں ۔ تے اگوں قول دا جواب سی اوہ جڑا تاں میرے ڈھڈّ وچّ ہن - کیونکہ قول کپورے دا متر سی ۔ پر گورو جی نے تاں بچن کر دتے سن ۔ کپورے دے پتر سکھیئے اتے پوترے ہمیر نے گورو صاحب دے پکھ وچّ بھاوناواں دا اظہار کیتا سی جس نال سکھ حلقیاں وچّ اناں دی بھلّ کجھ حد تکّ بحال ہوئی ۔

اگلی اک صدی بھر لئی کوٹکپورے اپر فریدکوٹ دے راجے پہاڑا سنگھ ، وزیر سنگھ ، بکرم سنگھ ، بلویر سنگھ ،برجئندر سنگھ ، اتے ہرندر سنگھ راج کردے رہے ۔ راجسی شان تاں فریدکوٹ شہر نوں پراپت سی پر کوٹکپورے وچّ وی سکول ہسپتال تحصیل دانہ منڈی سلوترکھانا ، گرودوارہ صاحب ، راجے لئی قلعے وچّ رہائشی محل تے رانی باغ آدی بنائے گئے سن ۔ شہر وچّ وڈی تبدیلی اس ویلے سرو ہوئی جدوں 1884 وچّ انگریز کمپنی بی بی تے سی آئی (بمبے بڑودا تے سینٹرل انڈیا نے میٹر گیج ریل لائن نال رواڑی-پھاجلکا جوڑ دتا اتے بعد وچّ اتر پچھم ریل مارگ نال دلی-لاہور جوڑ دتا ۔ تے کوٹکپورا ریل جنکشن بن گیا ۔ تے پھر نرمیں دی بھرپور فصل نال اس نے ایشیا دی وڈی منڈی دا رتبہ حاصل کر لیا ۔

شہریاں دی پرتبھا دی داد دینی بندی ہے کہ اتھوں دے شہری وڈے فوجی افسر ، انجنیئر ڈاکٹر ، بینک افسر ، پروفیسر ، پرسیپل ، وکیل ، وڈے سرکاری ادھیکاری ، پرائیویٹ کمپنیاں دے اہم ادھیکاری اتے بدیشاں وچّ نامنا پاؤن والے کوٹکپورے دے سپوتاں نے نگر دا ناں روشن کیتا ہے ۔ کوٹکپورا کھیڈاں دے کھیتر وچّ ملاں ماردا سی اتھے کوڈی فٹ بال ، ہاکی والیوال ، باسکٹ بال آدی نامی کھڈاری ابھرے ہن ۔ نگر دا گیتاں وچّ آیا نام بند پیا دروازہ جویں پھاٹک کوٹکپورے دا تے میں جٹی کوٹکپورے دی ، اتے اڈیاں چکّ چکّ ویکھینگی ساڈا کوٹکپورا نیں --کناں وچّ مشری گھولدے ہوئے ودیشاں وچّ وسدے کوٹکپورویاں دے مناں وچّ مات بھومی دی یاد نوں تازہ کردے ہن ۔ اج زمانے دے رنگاں وچّ رنگیدا نویں یگ دے ہان دا ہونا لوچدا ہے ساڈا کوٹکپورا ۔

تے اتھوں دے لوکاں بڑی بے-صبری نال اس مہان سپوت دا انتظار کر رہی ہے جو اس دیاں لوچاں پوریاں کرن ہتّ انگڑائیاں لے رہی اس مہان نگری دی بانہہ پھڑے ۔